Türkçe Yardım Masası

[catboy]

CD, Kompakt Disk sözcüğünün kısaltılmış halidir...

[SacoKhan]

CD, Kompakt Disk sözcüğünün kısaltılmış halidir...

kompakt ve disk türkçe olmayan kelimeler, daha düzgün bir cevap istiyorum:)

[burock]

Cd'nin türkçesi nedir mesela?

CD'nin TDK karşılığı "yoğun teker"... maalesef...

[Possessed]

CD, Kompakt Disk sözcüğünün kısaltılmış halidir...

kompakt ve disk türkçe olmayan kelimeler, daha düzgün bir cevap istiyorum:)

Kullandığın "kelime" ve "cevap" sözcükleri de Türkçe değil, neden onların Türkçeleriyle ilgilenmiyorsun?

Cd'nin türkçesi nedir mesela?

CD'nin TDK karşılığı "yoğun teker"... maalesef...

Maalesef mi? Dilinizi beğenmemezlik etmeyin. Kulağın alışık olmadığı için garip geliyor olabilir. Hmm Türkçesinin "yoğun teker" olduğunu ilk kez duydum. O zaman YT de Yoğun yerine "sıkı", "sıkışık" veya "sıkıştırılmış" diyebilirsin, şimdi ST daha mı havalı oldu? Daha türetiriz de derse geç kalıyorum, dönünce yazışırız.

[Darkgnome]

Ben Possessed'in o en sevmediği adamlrdanım. Yani ne yazdığıma dikkat etmeyen uyuşuk, Türkçe katliamı yapanlardan. Türkçeyi o kadar sevip hiç bir şey bilmeyen süper... neyse...

-de ve -da ayrı mı, birleşik mi anlamak için yerlerine "dahi" koyuyorum. Dahi anlamındaki "-de" ve "-da" lar ayrı yazılır.

Benim sorum da şu şekilde:

Ard arda bitişik olması gerekn soru cümlelerinde her sorudan sonra soru işareti mi getirmeliyiz, yoksa aynen burada yazdığım gibi bir abidiklik mi yapmalıyız.

Ayrıca; bu "yoksa" kullanımımda bir sorun var mı?

-ki bağlacından sonra virgül koyulur mu?

Ben eskildrden kalma olduğumdan belkide ama bir bildiğim daha var. Yarım nefes alınacak yerlerde virgül, tam nefes alınacak yerlerde nokta kullanılır. Benim kafa biraz yavaş çalıştığından, kelimeler gri tabakadan önce dile ulaşıyor. Nefessiz kaldığımda hemen virgül atıyorum.

Neyse. Kesin yanlış kullanımlarla dolu bir paragraf silsilesini okudunuz. Buyrun düzeltin.

[occultsearcher]

Bir not düşeyim, özel adlarda yapım eklerinden sonra çekim eki gelirse o çekim eki kesme ile ayrılmaz. Yani örneğin "Türkçe'nin" değil, "Türkçenin" olarak yazılmalı. "-çe" orada yapım ekidir, "Türk dili" anlamı katar. Başka bir örnek daha vereyim, çok yanlış yazılır bu da: "İstanbul'lu" yazımı yanlıştır, "İstanbullu" olarak yazılmalı. Yapım ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz.

"İstanbullu"ya bir şey diyemeyeceğim. Ama mesela "Türkçe"de bir sorun olduğunu düşünüyorum. şu sebep:
Özel bir isme yapım eki eklenmesiyle oluşturulmuş bir kelime. "Türkçe", Türkiye'de kullanılan Türk diline verilen bir isim olduğu için kendisi de bir özel isim değil mi? Dolayısıyla "Türkçenin" yerine "Türkçe'nin" denmesi bana daha mantıkî geliyor. Tabii daha mantıkî diye öyle olacak diye bir şey yok. Zira ne TDK, ne Ã?mer Asım Aksoy'un ekibi benim düşündüğüm gibi düşünmüyor. Ama yine de bana doğru gelen "Türkçe'nin" şeklindeki yazım...
Bu kadar eski bir mesajı tekrar öne getirdiğim için kusura bakmayınız, daha evvelden fark etmemişim.

[SacoKhan]

şimdi ters bir şey söylemek istemiyorum ama "neden ilgilenmiyorsun" diye niye soruyorsun?
biraz daha pozitif yaklaşamaz mısın olaya? Her nasılsın diye sorana sen önce kendinin nasıl olduğuna bak diye bir cevap verdiğini düşünmüyorum. Biraz yumuşaklık lütfen.

Saygılarımla...

[Edmond]

Abilerim başlığı tartışmaya götürmeyin yine ya.

Bu arada Occultsearcher'in söyledikleri bana da mantıklı geldi.Yani yanlış anlamadıysam Possessed'ın dediğine göre yapım ekleri ayrılmaz "Türk'çe" olamaz.Fakat Türkçe de özel ad değil mi? Dolayısıyla Türkçe'ye (bknz. solumdaki) gelen eklerin de çekim ekiyle ayrılması gerekmiyor mu?

[Darkgnome]

Hımm sanırım kimse beni düzeltmeyecek. Mesela soru cümlemin sonuna, soru işaretini (?) unutmuşum.

Herkese yardım geliyor da, neden bana yardım gelmiyor? Oysa bu sitede en çok bun ihtiyaç duyanlardan biri olduğumu düşünüyorum. Profesyonel bir yardım gerek gibi bir düşünceye kapılmayın!

[Efla]

Arkadaşlar...Bu aralar güçte bir dengesizlik seziyorum =)
Biraz gerginlik mi var sanki insanların üzerinde...

Bir yerden sonra sanki hadi bakalım hangimiz daha Türkçe konuşacağız gibi bir yere varıyor başlık.

Başlığın ana fikri Türkçe'yi nasıl daha düzgün kullanabileceğimiz değil miydi? İnsanları hataları konusunda uyarmak (tercihen özel yollardan) tabii kabul edilebilir bir şey ama bir yerden sonra insanlar birbirinin hatasını bulmaya çalışıyormuş gibi bir izlenim de oluşmasın.

Bence dil iletişimimizi sağlayan bir araç Türkçe de bizim aracımız bu aracı daha iyi tanımaya çalışıyoruz. Daha düzgün kullanmaya çalışıyoruz. Fakat sözcükler (kelimeler) bir yerden sonra hayatın bir parçası oluyor ister istemez. Herkes tarafından yoğun şekilde kullanılanların geçerliliğini de sorgulamak bir yerde kişilerin yapabileceği bir şey değil.

Dilimiz yıllar boyunca Arapça ve Farsça'nın etkisinde kalmış. Buradan da bir çok sözcük gelmiş dilimize. Mümkün olduğu yerde kabul görmüş olan Türkçelerini kullanmak güzel. Ama kullanılmış şeyler de bir şekilde kültürümüzün ve dilimizin bir parçası olmuş bunu inkar da etmemeli bence. Yoksa senin ismin "Sinan" mı? Ee Türkçe değil bu git kendine Türkçe bir isim bul gel denilecekmiş gibi geliyor. Ã?rnek vermek gerekirse "kitap" köken olarak Türkçe değildir belki fakat bunu kullanmamamız gerektiği anlamına gelmez. Artık Türk milleti bu kelimeyi bir varlıkla eşleştirmişse o da Türkçe'nin bir parçası olmuştur. Kelime de buna benzer bir örnek. Tabii ki karşılığı olabilir ama kullanılmamasına ayıp olarak bakılmamalı. Ã?rnekler çoğaltılabilir: Asgari, azami...

Bu noktaya kadar söylediklerimi kendi görüşüm olarak alabilirsiniz ama buradan sonra söylediklerimi biraz daha yönetici kimliğimle söylediğimi varsayabilirsiniz. Her mevzuda olduğu gibi burada da hoşgörüyü korumaya biraz daha özen gösterelim. Olay üzüm yemekten çok bağcı dövmek olayına dönmesin. Yoksa sadece imla hatalarına baksak bile özellikle bu başlıkta yapılmış bir sürü imla hatası bulabileceğimizden de eminim. Bu başlığın amacı Türkçe'nin kullanımıyla ilgili kim ne soruyorsa o soruları cevaplamak olsun...

Umarım son dediklerim dikkat çeker ve dikkate alınır.

------------------------
NOT: Evet, mesela ben de mevzu dedim bunun yerine konu kullanabileceğim söylenebilir ama bunu "yanlış" olarak nitelendirmektense dil kullanım alışkanlığı ve tarz olarak nitelendirmek daha doğru bence. şiir ile ilgilendiğimden mi bilmiyorum bir tespitim var. Bence aynı anlama gelen kelimeler cümle içlerinde her zaman aynı etkiyi yaratmıyor. Kelime seçimi kişinin dili kullanımında önemli bir etken bu yüzden...

[SacoKhan]

Sanırım her soru cümlesinin sonuna soru işareti konmak zorunda Gnome beyefendi:)

ki bağlacından sonra da virgül gelmiyor sanırım.

Kendi mantığımla cevap verdim, umarım doğrudur.

[occultsearcher]

Hımm sanırım kimse beni düzeltmeyecek. Mesela soru cümlemin sonuna, soru işaretini (?) unutmuşum.

Herkese yardım geliyor da, neden bana yardım gelmiyor? Oysa bu sitede en çok bun ihtiyaç duyanlardan biri olduğumu düşünüyorum. Profesyonel bir yardım gerek gibi bir düşünceye kapılmayın!

Ben elimden geldiğince şeedeyim mi öyleyse?.. Büyük ihtimal benim de gözümden kaçan bir şeyler olacaktır ama ben gördüklerimi söyleyeyim:

Ard arda bitişik olması gerekn soru cümlelerinde her sorudan sonra soru işareti mi getirmeliyiz, yoksa aynen burada yazdığım gibi bir abidiklik mi yapmalıyız.

Burada benim ilk dikkatimi çeken şey "ard arda" oldu. Ã?ünkü "ard arda" diye okunmasına rağmen "art arda" diye yazılır.
Soruna yanıt olarak: İki veya daha fazla cümle bağlaçlarla bağlanmışsa, senin yukarıda verdiğin örnekte olduğu gibi, bir tek soru işaretini, onu da en sona eklemekte bir sakınca yok. Neticede cümle tek. Nasıl bu tarz cümlelerde her bir cümle sonuna, bağlaç önüne nokta koymuyorsak, soru işareti koymak da gerekli değil.

Ayrıca; bu "yoksa" kullanımımda bir sorun var mı?

Ben göremedim. Ne gibi?

-ki bağlacından sonra virgül koyulur mu?

Türkçe'de ilke olarak virgül ve bağlaç birlikte kullanılmaz. Dolayısıyla ne "ki"de, ne de "ve", "veya" gibi diğer bağlaçlarda virgül kullanılmaz. Bir de bağlaç olan "ki"nin başına "-" (tire) konulmaması gerekir, zira o işaret (tire), ek olma durumunu belirtir.

Böyle bir şeyler Umarım yardımcı olabilmişimdir.

Bir de genel bir öneri getireyim: Bir yazım kılavuzu edinin ve okuyun. Kafanızdaki tüm sorulara yanıt getirmiyor (mesela bana getirmedi) ama yine de yardımcı oluyor... Darkgnome, bu doğrudan sana değil tabii, genel olarak herkese getirilmiş bir öneri. Belirteyim de yanlış anlaşılma olmasın.

[Darkgnome]

"Yoksa"dan önce virgül koymuştum. Onda bir hata varmı diye sormuştum. Ancak zaten "ki" bağlacı ile buna da cevabımı almış oluyorum.

[occultsearcher]

Ayrıca; bu "yoksa" kullanımımda bir sorun var mı?

Ayrıca şu an fark ettim ki buradaki ";" (noktalı virgül) kullanımı yanlış. Daha önce yazarken kaçmış gözümden.
Sebep?
Noktalı virgül, virgül yerine kullanılmaz. Daha ziyade şu amaçlarla kullanılır (Ana Yazım Kılavuzundan aynen aktarıyorum):

1. Ã?ğeleri arasına virgül konmuş olan sıralı tümceler, noktalı virgül ile ayrılır.
2. Anlamca birbirine bağlı ve birbirini tamamlayan tümceler arasına konur.
3. Aralarında anlamca karşıtlık, neden-sonuç, güçlendirme, tamamlama ilgisi olan ve ama, fakat, yoksa, çünkü, bundan dolayı, sonuç olarak, bu nedenle, öyleyse, böylece, bundan başka, şu da var ki, dahası var, ayrıca öyle ki... gibi bağlaçlarla bağlanabilen tümceler arasına konur.

Dolayısıyla, yukarıdaki "ayrıca"dan sonra noktalı virgül yanlış, fakat o örnekteki "yoksa"dan önce virgül değil de, noktalı virgül koyma gibi bir durum mevcut.

[Possessed]

Hayda? Bir iki hafta siteye uğramadım, kimsenin pek uğramadığı bu başlıkta curcuna olmuş Türkçeyle ilgilenen insanlar görmek beni duygulandırdı

İkinci kez "hayda"? Kendi kendinize demagoji yapmışsınız, ben hiçbir şey demedim yahu. SacoKhan ne dedin, Efla o uzun iletini neden yazdın hiç anlamadım. Ben zerre kadar böyle şeyler söylemedim. Kafanızda kurup kurup bana bir şeyler yüklemeyin artık. Nerden çıkarıyorsunuz, ben ne diyorum siz ne diyorsunuz? Soru sordum, sorunun yanıtını da alamadım. Buna artık yanıt yazmayın, sonra tartışma çıkarıyorsunuz, iletilerimi siliyorsunuz. YANITLAMAYIN, BİTTİ.

---

Ehem neyse, konumuza dönelim ve konumuzda kalalım.

Hımm sanırım kimse beni düzeltmeyecek.

Kusura bakma Darkgnome, bir iki haftadır siteye girmedim. şu çizgi romanı bitirmek için kendime öyle bir hedef koymuştum Neyse işler bitti, buralardayım. occultsearcher senin iletiyi parçalayıp çok güzel anlatmış. Teşekkür ediyorum kendilerine. Occultsearcher'a birkaç ekim olacak:

Yani ne yazdığıma dikkat etmeyen uyuşuk, Türkçe katliamı yapanlardan.

Bu cümlede biraz bozukluk var, daha güzel yazılabilir. "Yani uyuşuk, ne yazdığına dikkat etmeyen, Türkçe katliamı yapanlardan." dense daha doğru olur gibi geldi bana. Benim önerimden daha iyisi de vardır, bulan söylesin.

Türkçeyi o kadar sevip hiç bir şey bilmeyen süper... neyse...

"hiç bir şey" yazımı yanlış, "hiçbir şey" şeklinde yazılmalı.

Ben eskildrden kalma olduğumdan belkide ama bir bildiğim daha var.

"belkide" yazarken ordaki "de" ayrı yazılmalı. "ama" bağlacından önce noktalı virgül koyarsan da daha iyi olur.


Evet, gecenin bu saatinde bunları gördüm. Atlanan başka bir şey veya yeni soruların varsa buyur.

---

"Türkçe" konusunda da ben kuralı söyledim, o kuralı kullanıp kullanmamak sizin inisiyatifinizde. İstisna mı olması gerektiğini söylüyorsunuz? Bana bu, iki aynı elmadan birini daha çok beğenmeye benziyor. "İstanbullu böyledir, Türkçe şöyledir" gibi bir açıklama pek tatmin etmedi beni. İstanbullu, Mehmetgil derken bunlar da aynı durumda değil mi?