Sıradan bir Gerekli şeyler gezintisi sırasında, MURP'un kural kitabına rastladım ve aradığım süper kahraman sisteminin bu olduğunu düşünerek satın almaya karar verdim ki fiyatı da 10 liraydı. Bir kural kitabı için fazlasıyla ucuz yani. Tabii kitap 128 sayfalık, bundan 20'si hazır karakterlere ayrılmış(ki her Marvelör'ün arasında bir favori bulabileceğine inandığım 42 hazır karakter var, Wolverine, Thor, Dr. Strange, Daredevil gibi nispeten ünlü iyi karakterler ve Dr. Octopus, Green Goblin gibi kötüler, ayrıca da Kang ve YellowJacket gibi, Türkiye'de ün kazanamamış kimi karakterler mevcut. Hazır karakter yelpazesi geniş yani. Parantez uzadı biraz) geri kalanı kural, güç listesi (kendi güçlerinizi de yaratabiliyorsunuz basitçe) ve küçük bir kısmı da hazır bir maceraya ayrılmış. 95. sayfadan sonrası oyun yöneticisi bölümü, o kadar kural anlatılmıyor yani.
Madem aldım, kitabı okudum, sistemi tnıtıp belki bir oyun açmak benim görevim. Hadi bakalm.
Ã?ncelikle, tahmin edebileceğiniz gibi bu süper-kahraman temalı bir sistem ve kuralları da bir çizgiromanı andırması için akıcı hazırlanmış. Kural dediğim, çok kural yok yani. Özellikleri bunlar MURP'un:
-Sınıf yok. Yani yetenek tabanlı bir sistem. Ama öyle detaylı bir yetenek listesi de yok. Garip bir şey.
-Zar yok. Bunun yerine mana'yı andıran, etkili ve eğlenceli, stratejik düşünmeye iten bir sistem kullanılmış. Tamamen matematiksel, ama kağıt üzerinde işlemlerle uğraşmıyorsunuz tabii
Sayılar küçük.-Kurallar az. Karakter yaratımı dışında kurallarla boğuşmayacaksınız. Basit bir HaÃ?S(Hareket Ã?özümleme Sistemi, ARS orjinali, Action Resolution System) var ki bu da bildiğimiz büyük sayı kazanır mantığı.
-Aklınıza gelen her kahramanı yaratabilirsiniz. Karakter yaratımı sizi çok az sınırlıyor.
Hal böyleyken, kural kitabında durmadan bahsedilen iki, üç şey var. Bunlardan biri 'Marvel çok güzel çizgiromanlar üretir', diğeri de 'sistem çok basit, gerçekten' konusu. Sistem basit tabii, ama basitlik biraz çeşitlilikten yemiş.
Oyunun temel mantığı şu, bir amaç için ne kadar çaba, puan harcarsanız, başarılı olma ihtimaliniz o kadar yüksek. Bunun için 'taşları' kullanıyorsunuz. Çok basit, kompakt.
İki tip taş var, beyaz taşlar, ki bunlar karakterinizin canı, ve kırmızı taşlar, ki bunlar da karakterinizin enerjisi. Her beyaz taş, üç kırmızı taş değerinde bir enerji rezervi yaratıyor. Mesela 4 beyaz taşınız varsa, en fazla 12 kırmızı taşınız olabiliyor aynı anda. Bunun yanında her beyaz taş, her tur 1 kırmızı taş yaratıyor tekrardan, harcananların yerini doldurmak için.
Ã?rnek karakterlerimiz Spider-Man ve Storm olsun, mesela. OY da oyun yöneticisi. Komik oluyor kısaltınca. Neyse. Spider-Man'in tırmanma hareketi 5 puan, Storm'un uçma hareketi 5, güç niteliği de 3 puan diye varsayalım. Bunları anlamamış olabilirsiniz, okuyun, anlarsınız
Spider-Man: Duvara tırmanıyorum, tırmanma hareketime üç taş koydum ki hızlı çıkayım.
OY: Duvar kayganca biraz ama.
Spider-Man: O zaman beş taş koyacağım ben.
OY: Peki. Sen ne yapacaksın Storm?
Storm: Ben de uçayım yukarı doğru. İki taş koyuyorum uçmaya.
OY: Tamam, Storm, sen hemen çatıya çıktın, ama Spider-Man, senin elin ayağın kaydı, tırmanamıyorsun.
Storm: O zaman ben taşırım onu. 1 taş koyuyorum bu sefer uçmaya, hızlı çıksak ne olur, ağır ağır çıksak ne olur. Güç niteliğime de iki taş koyuyorum, Spider-Man'i taşımak için.
OY: Tamam, gücün anca yetti zaten Spider-Man'i taşımaya. Taşıdın, ikiniz de çatıdasınız.
Gördüğünüz gibi, ne kadar enerji harcamayı göze alırsanız, o kadar başarılı oluyorsunuz. Ama mesela, sizin tek sınırınız sahip olduğunuz kırmızı taşlar değil. Her oyundaki gibi, burada da nitelikleriniz var. Bunlar zeka(intelligence), güç(strength), çeviklik(agilty), hız(speed) ve dayanıklılık(durability). Yukarıdaki örnekte, Storm'un gücü 1 olsaydı mesela, Spider-Man'i kaldırmaya yetmezdi, sadece 1 taş koyabileceği için. Nereden anladık kaldıramayacağını, çünkü bir tablomuz var, Z&D(Zorluk ve Direnç, Difficulity and Resistance) diye, kendisi her nitelikte belli işler başarmak için ne kadar puan gerektiğini listeliyor. Tabloyu da koyarım bir ara.
İş hareketlere (süper güçlere falan) gelince ancak biraz daha değişiyor. Aynı niteliklerdeki gibi, o hareketin seviyesi ne kadarsa, ancak o kadar taş koyabiliyorsunuz o güce. Yalnız hareketler daha spesifik şeyler olduğu için, ekstradan değişkenler ve bazen nitelik eklenmesi gibi durumlar var. Niteliklerde ise sadece nitelik kadar taş koyabilirsiniz.
Hareketlerden de bahsedeyim. Bu hareketler çok çeşitte geliyor, ve siz kendi hareketlerinizi yaratabiliyorsunuz. İki tür hareket var, normal hareketler ve süper hareketler. Karakterinizi yarattıktan sonra, süper hareketlerinizi değiştiremiyorsunuz doğaüstü şeyler olmadıkça, ama normal hareketlere yenisini eklemeniz mümkün. Bir hareketin puanı, şöyle belirleniyor: satın alırken hareket harcadığınız puan, varsa satın aldığınız değişkenler ve yine varsa nitelik bonuslarıyla toplanıyor. Ã?rnek verelim:
Wolverine, yakın dövüş hareketi alırken 7 puan harcıyor ve bu harekete çeviklik bonusu eklemeyi seçiyor, ki çevikliği de 4. Daha sonra yakın dövüş hareketi için 'pençe' değişkenini 3 puanla alıyor. Bu sayede, Wolverine yakın dövüş yeteneğine 7+3+4'ten, 14 taş koyabiliyor. Maşallah diyoruz.
Peki, 14 taş koysun, n'olacak, ağzını burnunu nasıl kırıyor milletin diyebilirsiniz. Anlatayım izninizle. Siz taşlarınızı istediğiniz harekete koyuyorsunuz. Sonra, o harekete koyduğunuz taşların istediğiniz kadarını savunmaya geçiriyorsunuz, sonrası tufan. Wolverine örneğinden gidelim.
Wolverine 14 taş koyuyor yakın dövüş hareketine. Karşısında adamın biri var. Bu on dört taşın dördünü savunmaya geçiriyor. 10 taşla da rakibine saldırıyor. Rakibi savunmaya 2 taş koymuş, Wolverine'in 10 taşından iki tanesi savunmayı delmeye gidiyor, 8 kırmızı taş hasar veriyor rakibine.
Dövüşün temel mantığı bu yani. Bir numarası yok gördüğünüz gibi. Hah, şu biraz kafa karıştırabilir, her tur, bir karakterin aldığı her 1-3 kırmızı taş hasar için 1 beyaz taşcanı gider. Yani karakteriniz 1 kırmızı taşlık hasar alıyorsa tek turda, 1 beyaz taş gider. O turda iki ya da üç kırmızı taşlık hasar alsa da 1 beyaz taşınız gider. Yukarıdaki örnekte tek turda 8 taş hasar verdi Wolverine, rakibinin 3 beyaz taşı gitti yani. Peki, hasar alınca ölünmüyor mu, ölünüyor. şöyle ölünüyor; ne zaman ki aldığınız kırmızı taş hasarı sahip olduğunuz beyaz taşların sayısını geçer, bayılmayı seçebilirsiniz. Bayılırsanız can taşlarınız gitmez. Her kırmızı taş, sizi iki tur boyunca baygın bırakır. Yine yukarıdaki örnekte, Wolverine'in rakibinin beyaz taş sayısı sekizden azsa, 3 beyaz taş hasar almak yerine 16 tur bayılmayı seçebilir. Diyelim ki bir beyaz taşın altına düştü canınız, o zaman yeni kırmızı taş üretemiyorsunuz ve beyaz taşlarınız yerine 2 kırmızı taş alıyorsunuz. Bu taşlardan birini kaybederseniz, komaya giriyor ve hiçbir şey yapamıyorsunuz. Sonucusunu da kaybettiğiniz vakit ölüyorsunuz.
Kimi saldırılar da niteliklere saldırıyor. Bu gibi durumlarda, uygun savunma (zihinsel savunma mı, büyülü savunma mı artık neyse) niteliğe ekleniyor ve o sayıyı geçen saldırılar hasar vermeyi başarmış oluyor. Ã?rneğin zekaya yapılan başarılı bir telepati saldırısıyla rakibin zihinini ele geçirmiş oluyorsunuz.. Bir de sersemletme saldırıları var, bunlar da beyaz taşlar yerine kırmızı taşları götürüyorlar rakipten.
Z&D sistemine değinelim. Sistem şöyle tanımlanmış: "Z&D sistemi diyor ki, bir şeyi yapmak için yeteneğe ve aynı zamanda gerekli enerjiye sahip olmanız gerekli." Gerçekten bu kadar bu sistem yani. Açalım biraz. Zorluk bir hareketin ne kadar karmaşık olduğunu gösteriyor, dirençse o hareketi gerçekleştirmek için ne kadar zorlamak gerekeceğini. Wolverine, gel oğlum.
Wolverine'in canı bir uçak kullanmak istedi. Normal bir uçak yani. Uçak Araç Sürme hareketiyle kullanılır. Wolverine'in araç sürme hareketinin puanı 5. Uçaklarla da arası iyi. Hemen Z&D tablosunu açıyoruz, uçak kullanmak için gereken puan 3müş. Yapabilir yani. Ama 3 taş değil, 1 taş harcayacak, çünkü direnci 1 uçak sürmenin.
Yani, bazen direç zorluktan daha küçük ya da daha büyük olabiliyor. Siz gerekli puana sahipseniz o harekette ya da nitelikte, zorluğu geçmişsiniz demektir, direnç kadar enerji harcamanız yeter.
İşleri bir arkadaşla birlikte de yürütebilirsiniz. Bunun için çok katı kurallar yok. şöyle bir mantık çizilmiş, aynı nitelik ya da hareketten aynı sayıya sahip olan iki kişi, bir sayı üste geçmiş sayılır. Ã?rneğin zekası 2 olan 2 kişi, birlikte zeka için 3 gerektiren bir işi halledebilirler. Böyle bir şey denmiyor kitapta, ama basitçe şöyle, puanları toplayın, bir çıkarın, işte o kadar iş yapılır. Zekası 3 ve 1 olan iki insan ancak 3'ün kendi başına halledebileceği bir işi yapabilir, zekası 3 ve 2 olan iki kişi 4'e eşitlenir gibi. Ama tabii kitapta sadece aynı puana sahip insanların birlikte çalışmasından bahsedilmiş.
Bir de canımızı nasıl geri alırız konusundan bahsedeyim. Normalde canınız, karakter iyileşme güçlerine sahip değilse, ya da tedavi olmazsa oyun sırasında iyileşmiyor. Üç farklı iyileşme tipi var, doğal iyileşme, tıbbi iyileşme ve mutant/büyülü iyileşme. Doğal iyileşmede ilk kırmızı taş 12 saatte, her beyaz taş da 24 saatte iyileşiyor. Ama kimse enerji harcamıyor, her şey kendiliğinden iyileşiyor yani. Tıbbi ve büyülü/mutant iyileşmelerinde, iyileştiren koyduğu kırmızı taş kadar kırmızı taşı her tur, ve hareket puanı kadar beyaz taşı her gün iyileştirebilir. Bazı karakterler de iyileşme faktörlerine sahip, yaralarn çabucak kapanmasını sağlayan. İyileşme faktörüne sahip bir karakter saat başı 1 beyaz taş, hızlandırılmış iyileşme faktörüne sahip bir karakterse her iki turda bir beyaz taş iyileştirebilir. Bu iki iyileşme faktörü, ayrıca karakterlerin her tür her beyaz taş için bir kırmızı taş yerine, her iki beyaz taş için 3 kırmızı taş yaratmasını sağlayabilir.
Sözlük de burada. Oyunda kullanılan terimlere buradan bakabilirsiniz.
Code: Select all
Alan etkisi: Alan etksinie sahip bir güç, kendisine eklenen tüm taşlarla alandaki herkese etki eder. Alanın büyüklüğü için koyulması gereken taşları Z&D'de ilgili kısımda öğrenebilirsiniz
Avantaj: Hareket ya da değişkene eklenen ekstradan nitelikler, özellikler avantajdır.
Can ve enerji taşları(stone): Beyaz taşlar can, kırmızı taşlar enerji içindir.
Değişkenler(modifiers): Değişkenler, oyunun bir bölümüne -örneğin bir harekete ya da savunmaya- taş ekler. Aynı zamanda bir işi zorlaştırabilir de. Değişkenlerden gelen tüm taşlar genel havuz'dan karşılanır, yani bedavadır.
Deneyim satırları(lines of experience): Bir karakterin oyunda neler yaptığını özetleyen satırlardır. Bir harekete 10 tane satır atandığında, o hareketin puanı 1 artar.
Dezavantaj: Dezavantajlar, bir hareketin ya da değişkenin yetersizliklerini gösterir, bu yetersizlikler de sözkonusu hareket ya da değişkenin bedelini alçaltır.
Direnç seviyesi: Direnç seviyesi bir hareketi başarıyla sonuçlandırmak için gereken taş sayısıdır.
Enerji rezervi: Bir karakterin kullanabileceği toplam kırmızı enerji taşı sayısı. Bu sayı, karakterin 'iç enerjisini' belirler, bazen dış enerjiler de eklenebilir.
Genel havuz: Bedelsiz enerji taşları. Buradaki taşlar dış enerji kaynakları için kullanılır.
Geri dönüş karesi(Flashback panel): Her görev, oyun sezonu sırasında her karakterin bir kere kullanma hakkına sahip olduğu bir yetenek. Bu yetenek sayesinde karakter o anki durumla alakalı geçmiş bir 'anıyı hatırlar' ve karakter 1 ekstra kırmızı taşı durum değişkeni olarak kazanır. Bu normal oyun düzenini bozar va bir geri dönüş paneli kullanmak bedelsizdir, zaman da almaz.
Güçlükler(challenges): Karakterinizi oynarken rolünü yapmanız gereken bir nitelik. Her karakterin en az bir güçlüğü olmak zorundadır. Sahip olduğu her güçlük için, karakter birkaç karakter yaratım taşı kazanır.
Hareketler(actions): bir karakterin yapabileceğin herhangi bir şey bir haraekettir. Süper güçlerden tutun, dövüş türlerine, sosyal yeteneklere, mucitliğe kadar her şey bir harekettir. Bir de normal hareketler var ki bunlar da herkesin yapabileceği şeylerdir, kumar, basketbol oynamak, falan filan.
Hareket kutusu: Karakter kapıdınızda hareketlerinizi yerleştirdiğiniz bölüm hareket kutusudur. Bu hareket kutularına ek olarak ayrıca o harekete yerleştirdiğiniz kırmızı enerji taşlarını da koyarsınız. Her kutuya hareketin adı, hareket puanı, nitelik bonusları ve kısa kısa kurallar yazılır. normal hareketlerin hareket kutusu almasına gerek yoktur.
Hareket puanı: Bir hareket puanı, karakterin o hareketteki yetenek seviyesini temsil eder ve o harekete yerleştirebileceği kırmızı enerji taşlarını gösterir.
Kare(Panel): Bir el. Her turda tek karekterin yaptığı her hareket bir kare alır. Bir kare, aynı çizgiromanlardaki gibi çok farklı bir süreyi gösterebilir, saniyelerden tutun da, günlere kadar.
Karakter yaratma taşları(bu da stone :D ): Karakter yaratırken kullandığınız 40 beyaz taşı, nitelik, güçler ve değişkenlere harcayabilirsiniz. Bu taşları oynarken değil, sadece karakter yaratırken kullanırsınız. Karakter yaratma sürecinde, istediğiniz zaman 1 beyaz taşı 3 kırmızı taşa dönüştürebilir, ya da 3 kırmızı taşı 1 beyaz taşa dönüştürebilirsiniz.
Nitelikler(abilities): nitelikler, karakterinizin sahip olduğu beş temel özellik olan zeka, hız, çeviklik, güç ve dayanıklılığı gösterir. Gerektiğinde, bir hareket yerine bir nitelik kullanılabilir ya da bir harekete nitelik bonusu eklenebilir. Bu durumda, harekete eklenen niteliğin puanı kadar sayı eklenir.
Nitelik bonusu: Nitelik bonusu, bir harekete niteliğin puanı kadar ekstra taş eklemenizi sağlar. Kimi hareketlerin kendilerinden nitelik bonusları vardır, ama nitelik bonusları bir harekete avantaj olarak satın alınabilir. hiç bir hareketin ikiden fazla nitelik bonusu olamaz ve hareket bonusuyla sağlanan taşlar karekterin enerji rezervinden gelmelidir.
Savunma değişkenleri: Savunma değişkenleri savunmanıza genel havuzdan taşlar ekler.
Sayfa(Page): Bir tur. Her karakter kendi karesini oynadığında bir sayfa tamamlanmış olur ve diğerine geçilir.
Uzmanlıklar(specialities): Bir hareketin belli bir alanını gösterir. Deneyim satırlarıyla bir harekete yeni uzmanlıklar ekleyebilirsiniz. Ã?rneğin, yakın dövüş için kılıç uzmanlığı, menzilli dövüş için keskin nişancılık gibi uzmanlıklar alabilirsiniz. Bu uzamanlıklar genellik durum değişkenlerine etki ederler.
Zorluk seviyesi: Bir hareketin ne kadar karmaşık olduğunu zorluk seviyesi belirler. Hareket ve nitelik puanlarıyla değişkenlerin toplamı yapmak istediğiniz hareketin zorluk seviyesine en azından eşitse hareketi yapmayı deneyebilirsiniz.
Z&D tablosu: Bu tablo, değişik hareketler için zorluk ve direnç seviyelerinin sıralandığı geniş kapsamlı bir tablodur.
